ŁAGODNY PRZEROST PROSTATY- powszechny męski problem

Na czym polega łagodny przerost prostaty?

Prostata, zwana także gruczołem krokowym lub sterczem, to nieduży gruczoł należący do męskiego układu moczowo-płciowego. Jego kształt i wielkość porównuje się najczęściej do rozmiarów kasztana lub orzecha włoskiego. Umiejscowiona jest w miednicy mniejszej poniżej pęcherza moczowego, otacza cewkę moczową, a tylną częścią przylega do odbytnicy. Odpowiada za produkcję białawej wydzieliny zawierającej plemniki i będącej częścią składową spermy, stanowiąc 20-30% jej objętości. Jej zadaniem jest zapewnienie plemnikom właściwego odżywienia, prawidłowej ruchliwości oraz zwiększonej przeżywalności. Oznacza to, że prawidłowo funkcjonujący gruczoł krokowy warunkuje męską płodność.

Powiększenie się gruczołu jest procesem fizjologicznym i przypada między 45. a 50. rokiem życia. Mimo to może dochodzić do nadmiernego rozrostu komórek stercza, co prowadzi do hiperplazji gruczołu, zwanej łagodnym przerostem prostaty lub gruczolakiem. Proces ten jest powolny i może trwać wiele lat, często nie dając objawów. Schorzenie dotyczy głównie mężczyzn po 50. roku życia. Szacuje się, że na tą dolegliwość cierpi około 2 milionów Polaków, czyniąc łagodny przerost stercza najczęstszym schorzeniem urologicznym stwierdzanym w tej grupie wiekowej. Dotyczy ono 50% mężczyzn po 50. roku życia, natomiast po 80. – aż 80%.  

Jakie są objawy przerostu prostaty?

Z powodu swojego położenia, przerost prostaty przyczynia się do powstawania problemów z oddawaniem moczu (mikcja) na skutek ucisku na cewkę moczową, co może objawiać się jako utrudnienia w odpływie moczu lub jego całkowite zatrzymanie. Skutkuje to także rozwojem symptomów dotyczących samego pęcherza moczowego. W odpowiedzi na większy opór wywołany uciskiem prostaty na cewkę, powstaje w nim zwiększone ciśnienie. W konsekwencji mięśniówka pęcherza początkowo przerasta, by w późniejszych etapach ulec osłabieniu i częściowo zanikać, prowadząc do rozwoju atonii i niezdolności utrzymania moczu.

W pierwszych fazach rozwoju hiperplazji duża część pacjentów nie odczuwa żadnych dolegliwości z tym związanych, natomiast częstość występowania symptomów z wiekiem stopniowo wzrasta. Mimo to uważa się, że obecność objawów oraz ich nasilenie jest kwestią indywidualną i będzie różne u każdego pacjenta z tą jednostką chorobową.

Objawy łagodnego przerostu prostaty wynikają ze współistnienia trzech czynników sprawczych, takich jak: powiększenie stercza (BPE), przeszkoda podpęcherzowa (BPO), symptomy ze strony dolnych dróg moczowych (LUTS). To skutkuje powstawaniem następujących dolegliwości:

  • Problem z rozpoczęciem oddawania moczu,
  • Potrzeba częstego oddawania moczu w ciągu dnia(częstomocz),
  • Oddawanie moczu w nocy (nawet kilkukrotnie)- tzw. nykturia,
  • Słaby, zwężony i/lub przerywany strumień moczu,
  • Wydłużenie czasu trwania mikcji i oddawanie moczu partiami,
  • Niemożność zatrzymania strumienia moczu,
  • Wrażenie natychmiastowej potrzeby oddania moczu (tzw. parcie naglące),
  • Uczucie niecałkowitego opróżnienia pęcherza moczowego,
  • „Wykapywanie” kropel moczu po zakończeniu mikcji,
  • Ból w czasie oddawania moczu.  

Jakie są przyczyny przerostu prostaty i jakie mogą być powikłania?

Przyczynę powstawania przerostu gruczołu krokowego upatruje się głównie w zaburzeniach hormonalnych – w miarę starzenia się organizmu spada produkcja testosteronu u mężczyzn. To właśnie testosteron odpowiada za wzrost, rozwój i prawidłowe funkcjonowanie prostaty, a zaburzenia jego wydzielania przez jądra przyczyniają się do powstawania dysfunkcji w obrębie tego gruczołu. 

Najczęstsze powikłania przerostu prostaty obejmują infekcję dróg moczowych oraz całkowite zatrzymanie moczu, któremu towarzyszą takie objawy, jak: ból w podbrzuszu, niemożność oddania moczu oraz obrzęk pęcherza (napełniony pęcherz można wyczuć palpacyjnie; u osób szczupłych gołym okiem widoczne jest uwypuklenie w dolnej części brzucha). Inne powikłania obejmują: uchyłki pęcherza moczowego, infekcję dróg moczowych, zaleganie moczu i kamicę pęcherza, krwiomocz, stan zapalny stercza, a nawet niewydolność nerek.

Należy pamiętać, że powiększenie gruczołu krokowego może iść w parze z procesem nowotworowym! Rak prostaty w początkowych etapach rozwoju daje bardzo podobne objawy do przerostu gruczołu krokowego, dlatego wszystkie wyżej wymienione dolegliwości powinny być niezwłocznie skonsultowane z lekarzem urologiem.

Jak zapobiec chorobom prostaty i jak wspomóc ich leczenie?

Zaobserwowano, że łagodny przerost prostaty częściej i szybciej rozwija się u mężczyzn, u których współwystępują: cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, nadwaga lub otyłość oraz hipercholesterolemia (wysoki poziom cholesterolu we krwi). W związku z tym profilaktyka tych schorzeń będzie miała jednocześnie pozytywny wpływ na zdrowie i funkcjonowanie gruczołu krokowego.

Aby zminimalizować dolegliwości spowodowane przerostem prostaty, pomocne będzie wprowadzenie pewnych zmian w życiu codziennym. Obejmują one m.in.: ograniczenie spożycia alkoholu, kawy oraz napojów gazowanych, zrezygnowanie z używania sztucznych słodzików, porzucenie nikotynizmu, zmniejszenie ilości tłuszczów pochodzenia zwierzęcego oraz mięsa.

Do diety powinny być wprowadzone orzechy, nasiona i pestki, głównie dyni, słonecznika oraz siemię lniane. Istotną rolę w profilaktyce chorób prostaty odgrywają także ryby morskie, owoce morza, soja oraz żyto. Do jadłospisu powinny zostać wprowadzone dobrej jakości tłuszcze roślinne, zwłaszcza olej lniany czy oliwa z oliwek.

Ważna jest również odpowiednia podaż tzw. likopenu- naturalnego przeciwutleniacza odpowiadającego za czerwoną barwę owoców i warzyw. Jego znaczne ilości zawarte są w pomidorach (zwłaszcza w ich przetworach), papryce, arbuzie, czerwonych grejpfrutach i owocu dzikiej róży. Bardzo istotna jest również regularna aktywność fizyczna. 

Sprawdź: Konsultacje dietetyczne w Katowicach

Testem laboratoryjnym, które koniecznie powinni wykonywać mężczyźni po ukończeniu 50. roku życia (lub wcześniej, jeśli istnieją ku temu wskazania) jest badanie poziomu specyficznego antygenu sterczowego- PSA. Jest to białko, które u mężczyzn wytwarzane jest przez komórki nabłonkowe postaty. Podwyższony poziom PSA może wskazywać na przerost lub zapalenie gruczołu krokowego, a takżena raka prostaty.

Sprawdź: Badania laboratoryjne Katowice


Ulubione ()