Dieta przy boreliozie

 

Czym jest Borelioza, czy tylko kleszcze są wektorem infekcji?

Kleszcze zaliczane są do rodziny pajęczaków do podgromady roztoczy. Z ponad 900 gatunków rozróżnić można 2 główne rodziny: kleszcze twarde i miękkie. Z występujących w Polsce żaden nie jest typowo ludzkim pasożytem, ale że człowiek to kręgowiec, więc i naszą skórę potrafią naciąć i ssać krew. Spotkać je można nie tylko w lasach, ale i na łąkach, polach uprawnych, nawet przydomowych ogrodach i parkach miejskich. Kleszcze są aktywne od początku wiosny do końca jesieni.

Borelioza to najczęściej występująca choroba odkleszczowa wywołana przez bakterię Borellia burgdorferi (rzadziej występującymi chorobami są: babeszjoza, bartonelloza, erlichioza, anaplazmoza, mykoplazma, toksoplazma). Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy boreliozą można się zarazić nie tylko przez kleszcze, ale również inne owady jak: meszki czy komary, rzadziej zdarzają się przypadki zarażenia przez spożycie niepasteryzowanego mleka koziego, owczego lub krowiego . Z prowadzonych obserwacji wynika, że co roku wzrasta ilość osób chorych na boreliozę. Nie wynika to bynajmniej z lepszych metod wykrywania choroby, ale związane jest ze zmianami środowiskowymi (ociepleniem klimatu, mało mroźnymi zimami, wydłużeniem czasu aktywności kleszczy).

Warunkiem zakażenia człowieka jest przekazanie przez zakażonego owada odpowiedniej dawki infekcyjnej drobnoustroju. Borelioza jest chorobą wieloukładową, w której przebiegu można wyróżnić trzy stadia. Stadium pierwsze to tzw. Postać wczesna boreliozy, w której może się pojawić tzw. rumień wędrujący. Stadium drugie to tzw. Postać wczesna zlokalizowana, w której dalej mogą się rozwijać zmiany skórne, a także ujawniają się ostre zmiany zapalne w obrębie stawów, serca, ośrodkowego układu nerwowego, układu nerwowego obwodowego. Trzecie stadium to borelioza późna, która pojawia się od roku do kilku lat od zakażenia krętkami i ma charakter przewlekły.

Odnotowanie przez pacjenta ukłucia przez kleszcza (innego owada) i rozwinięcie się w okolicy skazanego miejsca rumienia wędrującego jest podstawą rozpoznania boreliozy i podjęcia antybiotykoterapii. Nie powinno tracić się okazji leczenia wczesnej choroby, ponieważ wtedy jest największa szansa na sukces. Pamiętać należy jednak, że rumień jest objawem infekcji, ale występuje u mniej niż połowy chorych. Dlatego konieczne jest postępowanie diagnostyczne.

borelioza zakażenie

Diagnostyka Boreliozy

Klasyczny sposób diagnozowania boreliozy.

Diagnozowanie późnej choroby. W związku z tym, że serologia boreliozy daje niezgodne wyniki, należy je testować w dobrze znanych referencyjnych laboratoriach. Sugestia aby testować dwustopniowo – używając testu ELISA jako badania przesiewowego, po którym następuje (o ile ELISA jest dodatnia) potwierdzający Western Blot – jest nielogiczna. ELISA nie jest wystarczająco czułym testem , aby służył jako odpowiednie badanie przesiewowe i jest wielu pacjentów, którzy mimo negatywnego testu Elisa mieli w pełni diagnostyczny Western Blot. Należy badać testem IgM i IgG Western Blot.

Diagnozowanie boreliozy za pomocą biorezonansu

Im dłużej Pacjent jest chory przed rozpoczęciem definitywnej terapii, tym dłuższe i bardziej skomplikowane jest leczenie. Nieleczona borelioza może prowadzić do śmierci.

 

Rodzaje boreliozy

W zależności od miejsca ulokowania się krętków Borelii w organiźmie, borelioza może przyjąć postać:

  • Stawową (Lyme arthritis) – najczęściej występujący rodzaj boreliozy,
  • Kardiologiczną,
  • Neurologiczną (neuroborelioza).

 

Objawy boreliozy

  • Przewlekle obrzmiałe gruczoły chłonne,
  • Ból gardła,
  • Gorączka,
  • Bóle stawów (palce, ręce, stopy, nadgarstki, kolana, łokcie, biodra, barki),
  • Opuchnięte stawy,
  • Niewytłumaczalny ból pleców,
  • Sztywność stawów,
  • Bóle mięśni, skurcze,
  • Słabość mięśni,
  • Drżenia mięśni,
  • Splątanie, problemy z myśleniem,
  • Problemy z koncentracją, czytaniem, uczeniem się,
  • Blokada słowna, problemy ze znajdowaniem słów,
  • Zapominanie, słaba pamięć, słaba uwaga,
  • Zaburzenia orientacji,
  • Błędna mowa,
  • Paraliż Bella – porażenie nerwu twarzowego
  • Zaburzenia nastroju, drażliwość depresja,
  • Lęki, napady paniki,
  • Drżenia, drgawki,
  • Bóle głowy,
  • Nadwrażliwość na światło lub/i na dźwięk,
  • Osłabienie słuchu, dzwonienie w uszach, szumy,
  • Nasilona choroba lokomocyjna,
  • Zaburzenia równowagi,
  • Mrowienie, cierpnięcie, mroczenie, nadwrażliwość skóry,
  • Niewytłumaczalny przyrost masy ciała,
  • Niewytłumaczalna utrata włosów
  • Zaburzenia libido,
  • Problemy trawienne: wzdęcia, zatwardzenia, biegunki,
  • Szmer w sercu, wypadanie płatka zastawki,
  • Zaburzenia rytmu serca

 

Czy istnieje dieta przy boreliozie (dla osób chorych na boreliozę)?

Niestety nie ma jednej uniwersalnej diety dla osób z boreliozą, ponieważ nie jest to choroba dieto zależna. Jednak odpowiedni sposób odżywiania jest kluczowy dla wsparcia chorego w procesie leczniczym oraz dla przyśpieszenia terapii. Dieta w boreliozie jest sprawą indywidualną, uzależnioną od aktualnego stanu zdrowia pacjenta, jego wyników badań oraz wybranego sposobu leczenia.

 

Główne cele zastosowania dietoterapii w boreliozie to:

  • Zmniejszenie stanów zapalnych,
  • Wsparcie odporności,
  • Wsparcie detoksykacji,
  • Uzupełnienie współistniejących niedoborów witaminowych i mineralnych.

Jaka dieta przy boreliozie?

Dieta przeciwgrzybicza

Terapia przeciw boreliozie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju grzybic, z których najcięższa jest grzybica uogólniona. Krążące we krwi grzyby mogą zarazić inne narządy prowadząc nawet do śmierci. Najczęściej spotykanymi drożdżami u człowieka jest Bielnik Biały (Candida Albicans). Stanowi on naturalną florę grzybiczą organizmu człowieka, kiedy ich rozwój wymknie się spod kontroli (poprzez zbyt duże spożycie cukrów, antybiotykoterapię), mamy do czynienia z kandydozą. Nasz układ odpornościowy potrafi eliminować drożdże pod warunkiem, że nie rosną zbyt szybko, a leukocyty nie są osłabione.

Podstawą diety przeciwgrzybiczej jest wykluczenie z diety źródeł cukru by nie prowadzić do podwyższonego stężenia cukru w krwi.

W diecie przeciwgrzybiczej należy unikać:

  • Cukru pod każdą postacią, słodycze, wyroby ciastkarskie, piekarnicze, cukier ukryty np. w ketchupie, musztardzie, sosach, konserwach, płatkach śniadaniowych itp. Również zamienniki: syrop klonowy, syrop daktylowy, melasa, miód, syrop słodowy. Owoce o dużej zawartości cukrów prostych np. banany, winogrona, owoce suszone.
  • Produkty mączne zwłaszcza z pszenicy: pieczywo, makarony, pierogi, naleśniki, kluski. Również zawierające mąkę pszenną.
  • Produkty mleczne z każdego ssaka: sery, serki, kefiry, maślanki, budynie, jogurty, kremy,
  • Drożdże i wszystkie produkty zawierające drożdże np. pieczywo, piwo, wino,
  • Ocet i produkty zawierające ocet,
  • Żywność wysoko przetworzona oczyszczona z błonnika
  • Alkohol,

 

Dieta wspierająca układ odpornościowy

W trakcie leczenia boreliozy bardzo ważny jest prawidłowo funkcjonujący układ immunologiczny dlatego należy zadbać o uzupełnienie niedoborów witaminowych oraz mineralnych. Ważna jest odpowiednia podaż witamin: D, A, E, C i B12 oraz suplementów odbudowujących kolagen i chrząstkę stawową. Bakterie borelii pozyskują z tkanki chrzęstnej substancje odżywcze. Szczególną uwagę należy zwrócić na suplementację witaminy C, która jest niezbędna do syntezy kolagenu, wsparcia układu odpornościowego oraz wspomaga eliminację krętków. Innymi ważnymi minerałami odbudowującymi syntezę kolagenu są: cynk, miedź, selen, kwas krzemowy, siarczan glukozaminy. Magnez zmniejsza skurcze, drżenia i bóle mięśniowe obecne zwłaszcza w postaci stawowej boreliozy. Bardzo ważnym aspektem w leczeniu boreliozy jest również probiotykoterapia oraz fitoterapia roślinami wzmacniającymi układ odpornościowy np. czystkiem, szczecią, vilcacorą, jeżówką.

Dieta przeciwzapalna i wsparcie detoksykacji

W czasie zwalczania krętków boreliozy dochodzi do uwalniania do organizmu neurotoksyn, które wzmacniają stany zapalne oraz objawy choroby. Nagłe pogorszenie samopoczucia pacjenta w czasie leczenia objawiające się wzmożonymi bólami stawów, kości, problemami endokrynologicznymi, neurologicznymi, immunologicznymi to reakcja Jarischa-Herxheimera tzw. reakcja Herxa. Należy wzbogacić dietę o substancje przeciwzapalne (goździki, kurkuma) oraz zwiększyć podaż wody, która oczyszcza organizm z krążących toksyn zapobiegając wtórnym zakażeniom. Szczególną uwagę należy zwrócić również na wsparcie wątroby: wykluczenie alkoholu i innych używek, które dodatkowo będą osłabiać główny filtr organizmu. Warto włączyć do diety ostropest plamisty, karczoch lub inne preparaty ziołowe.

Podsumowując dieta przy boreliozie jest niezbędnym elementem wspierającym terapię. Zapobiega powikłaniom powstałym w czasie leczenia, odbudowuje system odpornościowy, wspiera detoksykację. Dieta powinna być dostosowana indywidualnie przez doświadczonego dietetyka biorącego pod uwagę stan pacjenta, etap terapii a także wyniki badań.

Potrzebujesz rady w sprawie indywidualnej diety? Skontaktuj się z dietetykiem >>

Literatura:

  1. Godek A. Modern methods of treatment of Lyme disease with co-infection (antibiotics, nutrition). Medycyna Rodzinna. 2014, 3, 147-151
  2. Pancewicz S.A. Borelioza z Lyme – zasady rozpoznawania i leczenia. Pediatr. Med. Rodz. 2014, 10(2), 163-173
  3. Maks K., Kolbe-Panek A.: Borelioza: poradnik dla pacjentów. MedPharm Polska, Wrocław 2008: 79
  4. Garlicki A.: Współczesne leczenie Boreliozy z Lyme. Przegląd Epidemiologiczny 2007; 61: 449-456
  5. Białkowska M.: Borelioza – znaczenie terapeutyczne diety. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. Data publikacji: 12.03.2018
  6. http://tomaszdangel.pl/wp-content/uploads/2017/11/Jak-zywic-chorych-na-neuroborelioze-v2.pdf